Tibebe ki fèk fèt
Anpil tibebe ki fèk fèt vin jandida-ap resevwa yon dekolorasyon jòn sou po yo ak je yo nan nivo segondè nan bilirubin (hyperbilirubinemia).
Souvan nòmal, ki pi tibebe ki fenk fèt ak jwif fizyolojik ap gen nivo lajòn ki retounen nan nòmal san okenn tretman. Yo anjeneral gen twò bilirubin paske fwa frelikè yo pa ka klè li byen vit ase, ki mennen nan nivo monte nan jou de ak twa ak yon pik pa jou kat nan senk apre yo fin fèt.
Malerezman, paske jaundice ka pafwa rive nan nivo danjerezman wo, pafwa ki mennen nan domèn kernicterus ak domaj posib nan sèvo, li enpòtan pou jòn se pa inyore.
Wiundice Siy ak Sentòm
Tibebe yo devlope lajònis, yon dekolorasyon jòn nan po yo ak pati blan yo nan je yo, tankou bilirubin bati nan san yo ak po yo.
Avètisman siy ak sentòm ki jantiy yon tibebe a ka rive nan yon nivo danjerezman wo ka gen ladan:
- vomisman
- letaji
- pa manje byen
- lafyèv
- li te gen yon gwo-kriye kriye
- fè pipi fonse oubyen limyè limyè
Yon istwa familyal nan lajò grav ta dwe tou yon siy avètisman ke yon ti bebe ka devlope nivo jwetann segondè tou.
Tretman
Pou detèmine nivo jwetann yon ti bebe a, yon bilirubin serik total (TSB), yon tès san, oswa yon bilirubin transkourse (TcB) nivo ka fè.
Senpleman gade nan yon ti bebe yo estime nivo jaundice yo pa rekòmande paske li twò enkòrèk.
Yon bilirubin transkutaneous nivo se yon altènatif bèl nan yon tès san lè li ka fè, menm jan li tou senpleman enplike nan detèmine nivo a bilirubin nan po yon ti bebe a lè l sèvi avèk yon aparèy tankou machin nan BiliCheck.
Nivo Bilirubin ka Lè sa a, dwe konpoze sou yon nomogram ki espesifik nomogram ede detèmine si yon timoun bezwen tretman, ki se nòmalman gen ladan phototherapy konvansyonèl, tou refere yo kòm yon tretman limyè.
Phototherapy sèvi ak yon spectre etwat nan limyè ble pou ede yon ti bebe konvèti bilirubin nan byproducts ki ka elimine nan pipi ak kòlè. Anplis tradisyonèl double phototherapy labank ki souvan fè nan lopital la, ti bebe yo se tou pafwa trete ak biliblankets (yon pad fiboptik) oswa sou yon Bilibed. Prensipi kay la tou pafwa preskri pou ti bebe sa yo ki pa nan gwo risk pou yo devlope lajistis ki ta ka rive nan nivo danjerezman wo.
Yon lòt tretman pou nivo ekstrèm nan lajònis se yon transfizyon echanj, nan ki yon kantite lajan predetermined nan san ti bebe a se retire ak ranplase ak san bay.
Rekòmandasyon Jaundice
Pou ede anpeche ka grav lajistis, AAP rekòmande pou:
- manman bay tete enfimyè omwen 8 a 12 fwa yon jou pou premye jou yo apre yon tibebe fèt epi evite sipleman woutin avèk dlo oswa dlo sik
- Tibebe ki fenk fèt yo dwe kontwole pandan jounen an nan pepinyè a omwen chak 8 a 12 èdtan
- yo ta dwe tcheke yon nivo jounal si yon tibebe parèt jwet anvan yo 24 èdtan
- Tibebe yo gen nivo bilirubin yo tcheke ozalantou moman an nan egzeyat nan pepinyè a pou ke ti bebe a ka evalye pou risk yo pou yo devlope jwetans grav
Sa ki pi enpòtan, tout ti bebe yo ta dwe wè pa pedyat yo nan yon kèk jou pou yo te egzeyate nan pepinyè a yo gen pwa yo, chanjman pousan soti nan pwa nesans, ak risk pou jònte tcheke. Premye vizit nan pedyat la enpòtan pou pèdi twòp pwa ak nivo segondè yo pa rate.
Sa a se espesyalman enpòtan pou ti bebe ak faktè risk siplemantè pou devlope yon wo nivo jòn, tankou ti bebe preterm, tibebe ki gen difikilte pou manje, gwo emosyon oswa yon cephaloemetom, oswa yon diferans kalite san nan men manman yo (ABO oswa Rh incompatibilities).
Remèd altènatif pou Jaundice
Remèd altènatif pou lajònis ta dwe evite.
Yon remèd lakay komen pou lajistis ki ta dwe evite mete nan tibebe w la nan limyè solèy la. Anplis limyè ble ki enkli nan phototherapy estanda, limyè solèy la ekspoze tibebe ou a limyè iltravyolèt ak limyè enfrawouj. Ak ti kantite tan ke ti bebe w lan ta ka tolere ekspoze solèy sa a gen anpil chans pa fè anyen nan nivo lajò li.
Dapre AAP a, "difikilte yo pratik ki enplike nan san danje ekspoze yon toutouni tibebe a solèy la swa anndan oswa deyò (ak evite sunburn) anpeche itilize nan limyè solèy la kòm yon zouti serye terapetik."
Kòz Jaundice
Anplis jondi fizyolojik nan tibebe ki fèk fèt la, lòt kalite jòn yo enkli:
- bay tete lajistis - jounen an ki vin pi grav paske nan pwovizyon pòv tete oswa enfimyè mank nan premye semèn ti bebe a, ki mennen nan dezidratasyon ak twòp pèdi pwa.
- tete lajistis - kontrèman ak lajistis tete, tibebe sa yo ap bay tete byen epi yo gen nivo modere nan lajònis ki ka retade pou de oswa twa mwa.
- Sendwòm Gilbert a - yon kondisyon jenetik ki ka lakòz nivo modere lajòn ki vini epi ale lè yon timoun malad, menm avèk maladi grav, fè egzèsis twò, oswa anba lòt kalite estrès
- Krigler-Nijjar sendwòm - yon kondisyon ra jenetik ki ka lakòz pwoblèm lavi-long ak lajònis paske nan yon mank konplè oswa yon pati nan anzim la ki kraze desann bilirubin nan fwa a
- maladi hemolytic - kondisyon ki mennen nan selil san wouj kraze, divilge siplemantè bilirubin, tankou enkonpatibilite kalite san, spherocytosis ereditè, ak Defisi G6PD, elatriye.
Ak nan kou, pi gran tibebe ak timoun yo ka jwenn jondisman soti nan lòt kòz, ki gen ladan epatit, reyaksyon dwòg, ak mono.
Sous:
Ameriken Academy of Pediatrics Policy Deklarasyon. Jesyon nan Hyperbilirubinemia nan tibebe ki fenk fèt la 35 oswa plis semèn nan jestasyon. Pedyatri 2004; 114: 1 297-316.
Burke, Bryan L. Tandans nan Hospitalizations pou Neonatal Jaundice ak Kernicterus nan Etazini, 1988-2005. Pedyatri fevriye 2009; 123: 2 524-532.
Newman, Thomas B. Evalyasyon ak Tretman nan Jaundice nan Tèm ki fèk fèt: Yon timoun, Apwòch Gentler. Pedyatri 1992; 89: 5 809-818.
Maisels, et al. Hyperbilirubinemia nan tibebe ki fèk fèt ≥35 semèn 'jesyon: yon ajou ak klarifikasyon. PEDIATRICS Volim 124, Nimewo 4, Oktòb 2009