Kòz, Sentòm, Dyagnostik, ak Tretman
Gwosès ka alèz nan fwa. Ou ka fè fas ak maladi maten , brûlures, oswa je pye anfle . Men, ki sa ki sou doulè, angoudisman, ak pikotman nan men ou ak ponyèt? Si ou gen sentòm sa yo, li ta ka sendwòm tinèl karp (CTS).
CTS se yon malèz komen nan gwosès ke ou pa tande souvan sou. Men ki sa ou bezwen konnen sou kòz yo, sentòm, ak tretman nan tinèl karpal nan gwosès la.
Ki sa ki Èske Sendwòm Tinèl Carpal?
Sendwòm tinèl Carpal se yon kondisyon ki afekte yon nè nan ponyèt ou rele nè a medyàn. Nè voye siyal nan sèvo ou nan kò ou ak kò ou nan sèvo ou. Yo responsab pou mouvman kò yo ak kapasite pou manyen epi santi sansasyon. Nè medyàn lan desann bra ou nan men ou. Li pase ponyèt la nan yon zòn etwat rele tinèl la karpal. Se tinèl la karpal te fè leve nan yon ligaman ak yon gwoup nan zo men ti rele zo karpal. Si anyen squeezzes oswa mete presyon sou nè a medyàn jan li pase nan espas sa a sere, li ka lakòz sentòm yo nan sendwòm tinèl karp.
Carpal Tinèl nan Gwosès
Sendwòm tinèl karpòl ka anmèdan oswa menm yon ti kras douloure, men li pa konsidere kòm yon kondisyon medikal grav pandan gwosès la. Li gen plis chans yo montre jiska fen gwosès la nan manman premye fwa ki gen plis pase 30 ane fin vye granmoun, epi si ou genyen li nan yon gwosès, gen yon chans pi gwo li pral retounen ankò nan pwochen gwosès la.
Jiska 60 pousan nan fanm eksperyans sentòm tinèl karpal pandan gwosès la. Pifò nan tan an li nan twò grav ak tolere. Sepandan, pou apeprè 10 pousan nan fanm ansent, li ka douloure ak entèfere ak dòmi ak lavi chak jou.
Kòz
Pandan gwosès, kò a ale nan yon anpil nan chanjman fizik ak ormon ki ka mennen nan anfle nan kò a.
Lè likid siplemantè lakòz anfle nan ponyèt la, li mete presyon sou nè medyàn la ak lakòz sentòm yo nan tinèl karpal. Gen kèk nan kòz gwosès ki gen rapò ak CTS yo se:
- Twòp pran pwa
- Dlo retansyon (èdèm)
- Ansent ak plis pase yon ti bebe
- Dyabèt jestasyonèl
Tinèl Carpal kapab devlope tou pandan gwosès soti nan pwoblèm ki pa gen rapò ak gwosès la. Men sa yo enkli atrit rimatoyid, yon aksidan nan ponyèt la, oswa mouvman men repetitif tankou tape sou yon klavye.
Sentòm yo
Sentòm yo nan tinèl karpal ka montre yo nenpòt ki lè men yo pi komen pandan trimès la dezyèm oswa twazyèm . Ou ka jwenn CTS nan tou de men, men men dominan ou ka montre plis sentòm depi ou sèvi ak li plis. Sentòm yo nan tinèl karpal yo se:
- Pins ak zegwi nan dwèt ou ak men ou
- Santi tankou men ou an ap dòmi
- Pèt sansasyon nan pati nan men ou tou pre gwo pous ou
- Pèt sansasyon nan gwo pous ou, endèks, ak dwèt presegondè
- Clumsiness ak men ou ak bagay sa yo jete
- Feblès lè yo ap eseye gen tan pwan objè yo
- Doulè nan men, ponyèt, ak avanbra
- Gen pouvwa tou doulè nan koud bra, zepòl, ak kou
- Yon sansasyon boule nan men ou ak bra
- Yon santiman nan anfle nan dwèt yo ak ponyèt
Carpal Tunnel nan mitan lannwit
Carpal tinèl ka lakòz doulè ponyèt nan mitan lannwit ak reveye ou.
Pandan ke w ap dòmi, ponyèt ou ka pliye monte oswa desann ak laprès sou nè a. Si ou souke men ou lè ou reveye, li anjeneral santi l pi byen. Atache ponyèt ka ede tou, menm jan yo kenbe ponyèt ou tou dwat pandan w ap dòmi ak soulaje presyon sou nè a.
Dyagnostik
Si ou gen sentòm tinèl karpal, ou ta dwe pale ak doktè ou. Doktè a pral koute sentòm ou yo epi egzamine men ou ak ponyèt yo pou tcheke pou anfle ak doulè. Doktè a ka fè kèk tès ki senp yo tcheke kòman ou ka santi ak si gen nenpòt feblès nan misk yo nan palmis ou oswa dwèt.
Tès sa yo se:
- Tès Konpresyon Durkan a: Doktè a ap peze sou nè medyàn lan ak gwo pous li pou tcheke doulè oswa pikotman.
- Egzamen Tinel a: Doktè a pral dousman tiyo nè a pou wè si ou santi ou pikotman nan dwèt ou.
- Tès Phalen a: Doktè a pral gen ou avanbra moute ak yon koud bese ak pèmèt ponyèt ou a flèks natirèlman desann nan gravite, oswa ou pral gen tou de ponyèt ou flechi desann ak do yo nan men ou manyen ak peze kont youn ak lòt yo wè si ou santi ou boule, pikotman, oswa pèt sansasyon.
Doktè yo itilize lòt tès pou fè dyagnostik CTS, men ou pa gen anpil chans pou fè yo pandan ou ansent. Sepandan, si sentòm ou yo pa ale apre nesans pitit ou, ou ka gen bagay sa yo:
- Yon tès kondwit nè oswa elektwomyografi (EMG)
- X-reyon
- Ltrason
- Magnetic Rezonans Imaging (MRI)
Tretman pandan gwosès
Tretman an nan tinèl karpal pandan gwosès pral depann de ki jan CTS ki afekte lavi chak jou ou ak konbyen ou ka tolere li. Nan ka grav, doktè ou ka ba ou enfòmasyon ak opsyon tretman pou soulaje sentòm ou yo. Ka grav yo pa komen, men lè yo rive, doktè ou ka refere ou a yon newològ ki espesyalize nan nè oswa yon doktè òtopedik ki espesyalize nan zo ak misk yo.
Pandan w ap ansent, ou ta dwe fè sa ou kapab jere ak tolere sentòm yo nan CTS. Si ou ka jwenn nan rès la nan gwosès ou, li ta dwe jwenn pi bon apre livrezon pitit ou a. Doktè ou ka rekòmande ke ou eseye:
- Glas
- Altène cho ak frèt nan zòn nan
- Evite mouvman men repetitif otan ke posib depi aksyon repetisyon yo kontribye nan doulè a
- Yon ròch men klavye sipòte ponyèt ou lè w ap tape oswa k ap travay sou òdinatè ou
- Pran repo souvan espesyalman si ou gen yon travay ki egzije pou ou tape, ekri, oswa itilize ekipman ki vibre
- Elevasyon bra w pou ede drenaj likid la nan zòn nan
- Massage zòn nan
- Sèvi ak dwèt dou ak egzèsis ranfòse men
- Mete aparèy òtopedyen yo rele trennen ponyèt kenbe ponyèt yo nan yon pozisyon net espesyalman nan mitan lannwit
- Pran Tylenol (asetaminofèn) oswa yon medikaman sekou doulè ki an sekirite pou itilize pandan gwosès la
- Ap eseye akuponktur oswa yoga
- Terapi fizik
Si sentòm yo grav, medikaman esteroyid enjeksyon ak yon zegwi dirèkteman nan zòn nan tinèl karpal ka ede soulaje doulè ak anflamasyon.
Tretman apre akouchman
Yon fwa ke tibebe w la fèt, sentòm yo nan CTS ka piti piti jwenn pi bon sou pwòp yo kòm nivo likid ak òmòn retounen nan nòmal. Tan se souvan tretman an pi bon pou sentòm yo nan sendwòm tinèl ki gen rapò ak gwosès ki gen rapò ak gwosès. Kontinye pale sou li avèk doktè ou nan randevou suivi ou yo. Si sentòm ou yo pa amelyore nan semèn ak mwa apre akouchman, doktè ou ka rekòmande:
- Anti-enflamatwa medikaman diminye doulè ak anflamasyon. Pandan w ap ansent, ou pa ta dwe pran medikaman doulè san preskripsyon tankou Motrin ak Advil (Ibuprofen) sof si yo preskri pa doktè ou. Men, ou ka pale ak doktè ou sou itilizasyon yo apre yo fin livrezon.
- Diuretik (grenn dlo) pou ede retire likid ki soti nan kò a atravè pipi
- Kontinye terapi fizik oswa okipasyonèl jan sa nesesè
- Piki steroid
- Operasyon se raman bezwen men ki disponib si sa nesesè.
CTS ak bay tete
Sentòm yo nan tinèl karpal yo gen tandans ale apre livrezon, men yo ka kontinye ak bay tete . Kèk fanm pa soufri soti nan CTS pandan gwosès, sèlman pou yo gen sentòm yo kòmanse kèk semèn apre akouchman pandan y ap yo ap bay tete. Tretman nan tinèl karpal pandan tete a enplike nan konesans nan pozisyon men ou pandan ou kenbe ak tete ti bebe w la , mete espiral men, repoze otank posib , pran grenn dlo pou lage likid nan kò a, epi pou yo pran piki esteroyid si sa nesesè. Bay tete ki gen rapò ak karyè tete anjeneral rezoud yon fwa ti gout nan ti bebe .
> Sous:
> Ibrahim I, Khan WS, Goddard N, Smitham P. Apwòch 1: Carpal Tunnel Syndrome: A Review of Recent Literature. Jij òtopedik la louvri. 2012; 6: 69.
> Lawrence, Ruth A., MD, Lawrence, Robert M., MD. Bay tete yon gid pou pwofesyon medikal wityèm. Elsevier Syans Sante. 2015.
> Moghtaderi AR, Moghtaderi N, Loghmani A. Evalye efikasite nan piki dexamethasone lokal nan fanm ansent ak sendwòm tinèl karpal. Journal of rechèch nan syans medikal: jounal ofisyèl la nan Isfahan University of Syans Medikal. 2011 Me; 16 (5): 687.
> O'Donnell M, Elio R, Jou D. Sendwòm Tinèl Carpal. Nouri pou sante fanm. 2010 Aug 1; 14 (4): 318-21.
> Osterman M, Ilyas AM, Matzon JL. Sendwòm tinèl karpòl nan gwosès. Klinik òtopedik. 2012 1ye Oktòb; 43 (4): 515-20.